Từ thời khắc thiêng liêng chuyển giao giữa năm cũ và năm mới đến hết mùng 5 Tết, người Việt luôn tin rằng từng hành động, lời nói đều có thể ảnh hưởng đến vận khí của cả năm.
Kiêng cho lửa và nước
Trong quan niệm truyền thống, lửa tượng trưng cho hơi ấm, hạnh phúc và vận đỏ, còn nước được ví như dòng chảy của tiền tài, sung túc. Bởi vậy, người xưa thường tránh cho lửa hay nước vào những ngày đầu năm, với mong muốn giữ lại trong nhà nguồn may mắn và tài lộc tròn đầy. Hành động nhỏ nhưng gửi gắm ước vọng cả năm đủ đầy, không hao tổn.
Kiêng đóng kín cửa nhà ngày mùng 1
Ngày đầu năm mới là thời khắc đón nhận sinh khí mới của đất trời. Việc mở cửa đón gió xuân mang ý nghĩa chào mừng thần linh và tài lộc ghé thăm. Trong phong thủy, cửa chính là nơi thu hút nguồn năng lượng tốt lành; nếu đóng kín cửa cả ngày mùng 1, người ta e rằng đã vô tình khép lại vận may và cơ hội thịnh vượng cho năm mới.
Kiêng vay mượn tiền bạc
Những ngày đầu xuân được xem là khởi đầu cho vận trình tài chính cả năm. Nếu mở đầu bằng việc vay mượn hay cho vay, nhiều người tin rằng sẽ kéo theo cảnh túng thiếu, làm ăn trắc trở. Vì vậy, ai cũng cố gắng thu xếp ổn thỏa mọi khoản nợ nần trước Tết, để bước sang năm mới trong tâm thế nhẹ nhàng và vững vàng.
Kiêng nói điều xui rủi
Người Việt tin rằng lời nói đầu năm có sức “mở vận”. Vì thế, những câu từ tiêu cực, nhắc đến mất mát, bệnh tật hay đen đủi đều được hạn chế tối đa. Thay vào đó là lời chúc an khang, phát tài, vạn sự như ý. Giữ nụ cười trên môi và thái độ vui vẻ không chỉ tạo không khí ấm áp mà còn nuôi dưỡng năng lượng tích cực cho cả năm.
Kiêng bỏ thừa thức ăn
Tết là dịp sum họp, mâm cơm đủ đầy tượng trưng cho sự sung túc. Tuy nhiên, việc bỏ thừa thức ăn lại bị xem là dấu hiệu của sự lãng phí, thậm chí mang hàm ý thiếu thốn về sau. Vì thế, nhiều gia đình luôn nhắc nhau ăn uống vừa đủ, trân trọng từng món ăn như cách gìn giữ phúc lộc. Với người làm ăn, còn tránh cắm đũa thẳng đứng trong bát vì sợ công việc bị trì trệ, kém hanh thông.
Kiêng làm vỡ đồ đạc
Tiếng bát đĩa vỡ trong ngày đầu năm thường bị xem là điềm báo chia lìa, đổ vỡ. Do đó, mọi người đều cẩn trọng khi sử dụng đồ dùng, mong giữ cho gia đình hòa thuận, êm ấm và tránh những điều không mong muốn xảy ra.
Không ngủ nướng sáng mùng 1
Dù đêm Giao thừa có thể thức khuya, nhưng sáng mùng 1 nhiều người vẫn cố gắng dậy sớm. Bởi đây là khoảnh khắc đất trời giao hòa, tràn đầy sinh khí mới. Việc thức dậy sớm, chỉnh tề cúng gia tiên và chúc Tết thể hiện tinh thần chủ động, chăm chỉ cho cả năm. Ngược lại, sự uể oải, chậm chạp ngay ngày đầu năm bị cho là báo hiệu một năm thiếu năng lượng.
Tránh buồn bã, khóc lóc đầu năm
Tết là thời điểm của niềm vui và hy vọng. Người ta tin rằng nếu ngày đầu năm chan chứa tiếng cười thì cả năm sẽ nhẹ nhàng, suôn sẻ. Ngược lại, nước mắt và sự giận dữ dễ mang theo nguồn năng lượng u ám. Vì thế, dù có chuyện chưa vui, mọi người vẫn cố giữ hòa khí và nụ cười để khởi đầu năm mới trọn vẹn.
Kiêng xông đất hoặc chúc Tết khi đang chịu tang
Tục xông đất được xem là yếu tố ảnh hưởng đến vận may của gia chủ suốt cả năm. Người đầu tiên bước vào nhà mang theo “vía” của mình. Bởi vậy, người đang chịu tang hoặc không hợp tuổi thường chủ động tránh xông đất để không làm ảnh hưởng đến gia chủ, thể hiện sự tinh tế và tôn trọng phong tục truyền thống.
Kiêng sát sinh đầu năm
Từ mùng 1 đến mùng 5, nhiều gia đình hạn chế giết mổ bởi quan niệm máu me là điềm gở. Việc chuẩn bị thực phẩm thường được hoàn tất trước Tết. Điều này cũng thể hiện ước mong một năm bình an, tránh tai nạn và những điều không may.
Kiêng quét nhà ngày mùng 1
Theo phong tục, quét nhà trong ngày mùng 1 có thể “quét” cả lộc xuân ra khỏi cửa. Vì vậy, nếu nhà có rác, người ta chỉ gom gọn lại một chỗ, chờ sang ngày khác mới hót đi. Đây là cách giữ lại vận may và tiền tài ở lại trong nhà lâu hơn.
Không mặc quần áo rách
Trang phục ngày Tết không chỉ là diện mạo bên ngoài mà còn thể hiện mong ước về cuộc sống đủ đầy. Quần áo tươm tất, sáng sủa tượng trưng cho sự khởi đầu chỉn chu và may mắn. Ngược lại, đồ rách tượng trưng cho thiếu thốn nên thường được kiêng mặc trong những ngày đầu xuân, đặc biệt là với trẻ nhỏ.
* Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.
