Mỗi dịp Tết đến xuân về, bên cạnh những loại trái cây quen thuộc trên mâm ngũ quả, dứa son ngày càng được nhiều gia đình lựa chọn nhờ sắc đỏ rực rỡ và ý nghĩa may mắn.
Dứa nằm trong danh sách 21 loại trái cây "tốt nhất thế giới" được chuyên gia dinh dưỡng và chuyên gia sức khỏe hàng đầu thế giới khuyên bạn nên ăn thường xuyên. Dứa được trồng ở Việt Nam có nhiều loại, nổi bật nhất là giống dứa son được trồng tại Tây Ninh.
Điểm đặc trưng dễ nhận thấy nhất của dứa son chính là sắc đỏ hồng hoặc đỏ cam rực rỡ bao phủ toàn bộ quả. Trái thường có kích thước nhỏ, chỉ bằng nắm tay người lớn, nhưng bù lại lại rất cân đối và bắt mắt. Các mắt quả nổi rõ, xếp đều khít nhau, phía trên là chùm lá xanh cứng vươn cao như một chiếc vương miện nhỏ. Khi chín, dứa son vẫn giữ nguyên màu đỏ đặc trưng, nhờ vậy càng thích hợp để trưng bày lâu ngày mà vẫn giữ được vẻ tươi tắn.
Khác với dứa ăn thông thường, dứa son chủ yếu được trồng để làm cảnh. Phần thịt quả khá ít, nhiều xơ, không quá mọng nước và vị thường nhạt hoặc hơi chua nhẹ. Hương thơm cũng không đậm bằng dứa ta. Vì thế, loại quả này hiếm khi dùng để ăn mà chủ yếu để chưng trên mâm ngũ quả, đặt bàn thờ gia tiên hoặc trồng trong chậu làm kiểng Tết.
Trong quan niệm dân gian, màu đỏ tượng trưng cho may mắn, tài lộc và hỷ sự. Theo quy luật ngũ hành trong mâm ngũ quả, sắc đỏ thuộc hành Hỏa, biểu trưng cho phú quý và thịnh vượng. Vì vậy, một trái dứa son đỏ rực đặt giữa mâm quả không chỉ tạo điểm nhấn nổi bật mà còn gửi gắm ước mong về một năm mới hanh thông, làm ăn phát đạt, gia đạo yên vui. Nhiều người tin rằng trái dứa son càng to, càng đỏ tươi và có nhiều chồi trên đầu thì càng mang ý nghĩa sung túc, đủ đầy.
Để có được những trái dứa son đẹp đúng dịp Tết, người trồng phải bỏ ra không ít công sức. Khoảng tháng 3 âm lịch bắt đầu xuống giống, đến tháng 8 – 9 âm lịch sẽ bón phân, xử lý ra hoa bằng khí đá để điều chỉnh thời điểm cho quả đúng dịp cuối năm. Từ rằm tháng 8, nhà vườn phải canh kỹ quá trình phát triển của trái, chăm sóc tỉ mỉ để bảo đảm màu sắc đạt độ đỏ rực như mong muốn.
Một điểm đặc biệt là dứa son rất dễ bị rám nắng nếu tiếp xúc trực tiếp với ánh mặt trời quá gắt. Vì vậy, nông dân phải dùng rơm khô, cỏ năng khô che kín từng trái để da không bị nám, giữ màu đồng đều. Có người ví việc chăm sóc dứa son như “cưng như trứng, hứng như hoa”, bởi trái càng to, màu càng đỏ đẹp thì giá bán càng cao. Thậm chí, một số nhà vườn còn trồng xen dừa xiêm lùn trong vườn để tạo bóng mát tự nhiên, giảm bớt công che chắn thủ công.
Hiện nay, dứa son không chỉ trồng trực tiếp ngoài vườn mà còn được đưa vào chậu làm cây kiểng. Nhiều nhà vườn cung ứng cho thương lái với giá khoảng 70.000 – 75.000 đồng/chậu, khi ra thị trường có thể lên đến 120.000 – 150.000 đồng/chậu tùy kích cỡ và độ đẹp của trái. Với đặc tính trồng một lần có thể thu hoạch trong nhiều năm, dứa son cũng mở ra hướng phát triển kinh tế ổn định cho người nông dân.
Sự kết hợp giữa giá trị thẩm mỹ, ý nghĩa phong thủy và công sức chăm sóc công phu đã giúp dứa son trở thành lựa chọn yêu thích mỗi độ Tết về. Không chỉ là một loại quả trang trí, dứa son còn chứa đựng trong đó niềm hy vọng về một năm mới rực rỡ, sung túc và trọn vẹn.
